خشونت و ماه رمضان
عباس آخوندی: استاد ارجمند جناب آقای دکتر طبیبیان چندی پیش مطلبی را در کانال تلگرامی خود انتشار دادند که جای تامل فراوان دارد.
ایشان با اشاره به مقالهی خبرنگار نیویورکر در بارهی اسیران داعش در سوریه نوشته بودند که "اسرای داعش که حدود هشتاد هزار نفر در سوریه هستند و از بیش از هشتاد کشور [میباشند]. بسیاری از کشورها از قبول اتباع خود که در بین این بازداشتیها هستند امتناع میکنند و این برای نیروهایی که این افراد را در اختیار دارند و سازمانهای امدادی مانند صلیب سرخ به مشکل حادی تبدیل شدهاست. این افراد در فضاهای محدود تلمبار شدهاند. زنان و کودکان در کمپهای جدا و مردان در کمپهای جداگانه نگهداری میشوند.
زباله های خطرناکی به نام داعش
خبرنگار مجله نیویورکر با بسیاری مصاحبه کرده که در متن مقاله آمده است. بسیاری از این افراد هنوز به دنبال ایجاد خلافت هستند. این زندانها ممکن است مانند زندانهای آمریکا در عراق بذر ایجاد گروههای جهادی جدیدی را بارور کند. زنان داعشی طبق اظهار بسیاری از زندانیان بیرحمترین و خشونتبارترین عوامل داعش بودهاند چه به صورت عوامل انتحاری، خبرچین، عامل ترور و پلیس مذهبی داعش. بسیاری زنان با فرزندانی هستند که از شوهرهای مختلف بارور شدهاند و معمولا پس از کشته شدن یک شوهر در جنگ با فرد دیگری ازدواج کردهاند. برای برخی از کشورها چگونگی برخورد با فرزندان خردسال این زنان که تبعهی کشورهای غربی بودهاند به یک معمای حقوقی و انسانی تبدیل شدهاست. به نظر میرسد داستان این جهادیها در منطقه سر دراز خواهد داشت". گزارش نیویورکر را به پیوست میتوانید بخوانید. بسیار تکاندهنده است.
پرسش من این است که آیا وقتی حسن البنا سازمان اخوان المسلمین مصر را بنیاد مینهاد میدانست که این حرکت در چرخشهای تاریخیِ خود سبب زایش طالبان در افغانستان، القاعده و داعش خواهد شد؟ بد نیست به ریشههای شکلگیری سازمانِ مخوف مجاهدین خلق (منافقین) و سایر گروههای با مشیِ بکارگیری خشونت در ایرانِ خودمان نیز توجه کنیم. چرا خشونت تا این حد درجامعه گسترش دارد. آخرین آن قتل یک روحانی درهمدان بود. به گزارش سازمان پزشکی قانونی در هشت ماه نخست سال ۱۳۹۵، بیش از ۴۰۰ هزار مصدوم نزاع به مراکز پزشکی قانونی مراجعه کردند و بیشترین این درگیریها در استان تهران رخ داده است.
فارغ از تحلیلهای سیاسی، ریشههای فرهنگی و تربیتی گسترش این خشونتها در جامعههای مسلمان چیست؟ آیا چوبِ تکفیر که هم در میان سنیان و هم در میان شیعیان بلند است، ریشه در آموزههای اسلامی دارد؟ امروز واژه "رحمه" را در قران جستجو میکردم، دیدم که ۴۰ بار تکرار شدهاست. مخاطب این رحمت هم جهانیان هستند و هم گروه مومنان. پس، چگونه در میان پیروان پیامبری که بنا به نصِّ صریح قران "و َمَا أَرْسَلْنَاکَ إِلَّا رَحْمَةً لِّلْعَالَمِینَ (آلانبیاء: ۱۰۷)، و تو را جز رحمتی برای جهانیان نفرستادیم، تا این حد خشونت و نزاع رواج یافتهاست؟ در سوره بلد در شرح صفات و اداب انسانی، خدای تعالی میگوید: "ثُمَّ کَانَ مِنَ الَّذِینَ آمَنُوا وَتَوَاصَوْا بِالصَّبْرِ وَتَوَاصَوْا بِالْمَرْحَمَةِ [۹۰:۱۷]، علاوه بر این، [آدمی باید] از زمره کسانی باشد که ایمان آوردهاند و یکدیگر را به شکیبایی و مهربانی سفارش کردهاند.
بازگشتم به نظام تربیتی و آموزشی خودمان دیدم دوست داشتن انسانها و آفریدههای خداوند بدون داوری و ارزشگذاری سایران هیچگاه در میان نبودهاست. آیا این میتواند یکی از ریشههای توسعهی نزاع در جهان اسلام باشد. از قضا در قران به این آیه برخورد کردم که میفرماید: ثُمَّ قَفَّیْنَا عَلَی آثَارِهِم بِرُسُلِنَا وَقَفَّیْنَا بِعِیسَی ابْنِ مَرْیَمَ وَآتَیْنَاهُ الْإِنجِیلَ وَجَعَلْنَا فِی قُلُوبِ الَّذِینَ اتَّبَعُوهُ رَأْفَةً وَ رَحْمَةً وَ...(الحدید: ۲۷)، آنگاه به دنبال آنان پیامبران خود را، پیدرپی، آوردیم، و عیسی پسر مریم را در پی [آنان] آوردیم و به او انجیل عطا کردیم، و در دلهای کسانی که از او پیروی کردند رأفت و رحمت نهادیم و... این نشان از رافت و رحمتی است که در پیروان حضرت عیسی (ع) وجود دارد و ازسوی خدای تعالی به رسمیت شناختهشده است و به مسلمانان گوشزد میشود.
در دعاهای ماه رمضان، درخواست عنایت از سوی خدای تعالی به تمام جهانیان فارغ از ایمان و کفرشان میشود. خدایا تمام گرسنگان را سیر کن. خدایا تمام برهنگان را بپوشان. خدایا تمام بیماران را شفا عطا کن. خدایا تمام غریبان را به وطنهایشان بازگردان. خدایا تمام اسیران را آزاد فرما. و از این دست دعاها. پس چرا با وجود این آموزهها، دوستداشتن انسانها در دستورِ کارِ تربیتی مسلمانان قرار ندارد؟
در این ماهِ رمضان تمرین کنیم که تمام انسانها را دوست بداریم. این خلافِ عادت است ولی، تمرین کنیم.